1 dəq oxu · 18 sentyabr 2026
Daxili tənqidçi ilə necə danışmaq olar?
«Yenə bacarmadın», «sən kifayət deyilsən» — bu səs hardan gəlir və onun səsini necə azaltmaq olar?
Çoxumuzun içində bir səs var: səhv edəndə «axmaqsan» deyir, uğur qazananda «bu təsadüf idi» deyir. Psixologiyada ona daxili tənqidçi deyilir. O, çox vaxt uşaqlıqda eşitdiyimiz sözlərdən, müqayisələrdən və ya bizi qorumaq cəhdindən formalaşır — amma böyüdükcə kömək etmək əvəzinə mane olmağa başlayır.
Səsi tanıyın
Birinci addım tənqidçini «mən» ilə eyniləşdirməməkdir. Fikir gələndə qeyd edin: «Tənqidçi yenə danışır.» Bu kiçik məsafə fikrin gücünü azaldır.
Dostunuza necə danışardınız?
Özünüzə dediyiniz cümləni yaxın dostunuza deyə bilərdinizmi? Çox vaxt cavab «xeyr»dir. Eyni vəziyyətdə dostunuza deyəcəyiniz cümləni yazın və onu özünüzə deyin. Bu yanaşmanın adı özünə şəfqətdir və tədqiqatlar onun motivasiyanı azaltmadığını, əksinə, artırdığını göstərir.
Fakt və rəyi ayırın
«Hesabatda iki səhv etdim» faktdır. «Mən heç nəyi düz edə bilmirəm» rəydir. Tənqidçi faktdan ümumi nəticə çıxarır. Faktda qalmağa çalışın.
Kiçik uğurları qeyd edin
Tənqidçi uğurları görməməyə meyllidir. Hər axşam bacardığınız üç şeyi yazın — nə qədər kiçik olsa da.
Uzun sürən mövzudursa
Daxili tənqidçi həyat seçimlərinizə, münasibətlərinizə və əhvalınıza ciddi təsir edirsə, psixoloqla işləmək bu səsin kökünü anlamağa və onunla yeni münasibət qurmağa kömək edir.
Yazdıqlarınız sizə tanış gəlirsə, bu barədə danışmaq kömək edə bilər.
Psixoloqla danış